Ekim 29, 2019

Coğrafi İşaret Türleri

ile Koray Arikan

Coğrafi İşaret Türleri

Ayırt edici özelliği ile ön plana çıkan ve bulunduğu bölge ile özdeşleşen doğal ürünler, tarım, maden ve el sanatları ile sanayi ürünlerine verilen coğrafi işaretler, ün kazanmış ürünleri temsil etmektedir.

Coğrafi işaretler, menşe adı ve mahreç işareti olarak ikiye ayrılır.

Menşe

Ürünün üretimi, işlenmesi ve üretim aşamasında uygulanan tüm işlemlerin tamamı, sınırları belirlenmiş coğrafi alanda gerçekleşiyorsa coğrafi işaret menşe adını almaktadır. Menşe adını alan ürün tanımlanan yerde üretilmesi gerekir. Çünkü ürünün niteliklerini kazandıran yörenin kendisidir.

Örnek=Malatya kayısısı, Amasya elması, Antalya portakalı

Mahreç  

Ürünün mahreç işareti alması için; ürünün üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinden en az birinin sınırları belirlenmiş coğrafi alanda gerçekleşmesi yeterlidir. Mahreç işaretli ürünün özelliklerinden en az birinin yöre ile ilgili olması şarttır.

Örnek=Afyon sucuğu, Afyon kaymağı, Çorum leblebisi

   

 Coğrafi İşaretlerin Korunması Nedenleri

  • Üretim standardı yaratmak.
  • Üreticileri korumak.
  • Üretimi özendirmek.
  • Güven yaratmak. 
  • Ekonomik kazanç sağlamak.
  • Geleneksel mirası oluşturmak ve korumak. 

Coğrafi İşaretlerin Tescili

Türk patent ve marka kurumunda tescil edilir. Tescil başvurusunda bulunma hakkında sahip olanlar.

  • Gerçek veya tüzel kişiler.
  • Tüketici dernekler.
  • Kamu kuruluşları.

Coğrafi işaretlerin tekeli kimseye verilemez. Herkes  tarafından kullanılabilir.